Yassı Kablo Üretimi için Yüksek Hızlı Kombine Hat Tasarımı ve İmalatı
Proje Türü
*1707 Sipariş Ar-Ge Destekleme Programı
Projeyi Destekleyen Kuruluş
*Tübitak Teydeb
Proje No
*3225003
Proje Sahibi Kuruluş
*Uygar Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. – Denizli
*Seval Kablo Aydınlatma Cihazları İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi - Denizli
Proje Süresi (Ay)
*13 Ay
Projedeki Görev
*Proje Önerisi Hazırlama
*Proje Akademik Danışmanı
Projenin Özeti
Projenin genel amacı ülkemizde ve Dünyada ilk defa kombine bir yassı kablo hattı üretmektir. Üretilen bu hattı
kullanarak tamamı ihraç olan twin and earth yassı kablolardan hem daha yüksek miktarlarda hem de daha rekabetçi
koşullarda üretim yapmaktır.
Seval Kablo, yassı kablo türlerinden biri olan ve twin and earth olarak adlandırılan (BS 6004 standartlarında)
kabloların üreticilerinden biri olup, bu pazarda Dünya lideri durumdadır. Çoğunlukla İngiltere ağırlıklı Birleşik
Krallık pazarı için üretilen bu kablolar, bu elektrik tesisat tasarım sistemini model olarak benimsemiş başka ülkelerin
de (Hindistan, Singapur, Kıbrıs, vs.) tercihleri arasında yer almaktadır. Özellikle Birleşik Krallık’ta 10 yılda bir iç
tesisatın yenilenmesi zorunluluğu yassı kablolara olan talebi artırmaktadır.
Bu proje ile pazar payını daha da artırmak istemektedir. Günümüzde artan aşırı rekabetçi koşullar nedeniyle kablo üretim
maliyetlerini düşürmek, verimliliği artırmak üzerine uzun süredir çalışan Seval Kablo Ar-ge Merkezi ekibi söz konusu
yassı kablonun üretim kayıplarını minimize eden ve çok daha yüksek hızlarda kesintisiz üretim yapılabilen bir hat
olabilirliği üzerine araştırmalar yapmaktadır. Bu fikri hayata geçirmek isteyen Seval Kablo proje ortağı Uygar Makinadan
alışılagelmiş kablo üretim süreçlerinin ötesinde kombine, yenilikçi tandem olarak adlandırılan yassı kablo üretim
hattını tasarlayıp, imal etmesini talep etmiştir. Seval kablonun üretim isterleri doğrultu ve hedeflerinde Uygar Makina
tarafından tasarlanacak ve imal edilecek olan twin and earth yassı kablo tandem hattı ile üretim maliyetlerini (makara
değişimi, plastik kaybı, malzeme, bakır tel kaybı, işçilik, taşıma, devreye alma, arıza, enerji, vs.) rekabetçi olacak
seviyelere düşürmek ve çok daha yüksek üretim kapasitelerine ulaşmak mümkün olacaktır.
Projemizin isminde yer alan «kombine» ifadesi mevcut tandem hatlarından farkını gösteren tanımlayıcı bir unsurdur.
Ayrıca yine proje kısa tanıtımında yer alan «yenilikçi» ve «yüksek hızlı» vurgusu da mevcut yuvarlak kablo üreten tandem
hatlardan ilkesel olarak farklılıklara dikkat çekmektedir.
Kablo imalat sektöründe ve literatürde kablolar kesit olarak yuvarlak ve yassı olarak gruplandırılırlar. Ülkemizde
yuvarlak kesitli kablolar tercih edilmesine karşın, ihracatı yapılan proje konusu kablo tipi yassı kesitlidir.Proje
konusu twin and earth yassı kablo, 300/500 V anma gerilimli, sıva üstü/altı kullanıma uygun iç tesisat kablosu olarak
tanımlanabilir.
Yassı kablolar ihraç edildikleri ülkelerin yapı marketlerinde 5-250 m'lik kangal, karton veya kontrplaklara sarılı, daha
yüksek miktarda ihtiyacın olduğu proje çalışmaları için ise ağaç makaralarda satılmaktadır. Yassı kablolar kolayca
ulaşılabilen, uzmanlık gerektirmeden zahmetsiz bir şekilde kroşe ile duvara sabitlenerek herkesin bireysel olarak
tesisatını kendi başlarına yapabilecekleri, kullanıcı dostu ürünler olması nedeniyle İngiltere pazarında tercih
edilmektedirler.
Projede ifade edildiği şekliyle tandem yassı kablo üretim hattının firma içinde, yurt içinde ve dışında benzeri
bulunmamaktadır. Proje konusu hat müşteri kuruluşun isteği doğrultusunda ortaya çıkmıştır. Firmamızda ve Dünya'da proje
konusu twin and earth yassı kablo geleneksel yöntemlerle üretilmektedir. Geleneksel yöntemin maliyet ve kalite üzerinde
birçok olumsuz yönlerini ortadan kaldırmaya yönelik tamamen Seval kablonun isterleri doğrultusunda Uygar Makineye özgün
tasarımı olan tandem bir yassı kablo üretim hattı hedeflenmiştir.
Proje ile ortaya çıkarılması düşünülen tandem hat, iki farklı PVC izole (damar) hattının ve bir PVC kılıf hattının tek
bir hat üzerinde birleştirilmesi ve senkronize olarak çalışarak üretim yapılması için tasarlanmıştır. Mevcut üretim
hattındaki dağınıklık, entegre çalışamama, verimsiz çalışma, birimler (izolasyon, kılıf, tel çekme, vs) arası
organizasyon sebepli bekleme ve taşıma kayıpları, bu esnada makaralarda ve ürünlerde meydana gelen hasarlar, dur-kalklar
esnasındaki tüm kayıplar (malzeme, işçilik, ölçüm/kalite kontrol, enerji, zaman, makara), üretim esnasında iletkendeki
çap ve yalıtım malzemesindeki et kalınlığı dalgalanmaları gibi problemlerin proje ile üretilecek tandem hatta çözülmesi
amaçlanmaktadır.
Ulaşılması planlanan hedef; mevcut kablo üretim sürecindeki olumsuzlukları çözecek yeni bir yassı kablo üretim hattı
tasarlamak, imal etmek ve bu hattı rekabetçi yassı kablo üretiminde kullanmaktır. Mevcutta birbirinden bağımsız ve
dağınık ayrı ayrı lokasyonlarda kurulu izole ve kılıf hatlarında yapısı gereği üretim hızına ve ürün maliyetine olumsuz
etki eden bazı süreçleri; örneğin hazırlık-çalışma-yavaşlama-durma-değişim yapma-tekrar çalışmaya başlama, vs. gibi
ortadan kaldıran çözümler üretmek sureti ile üretimi çok daha hızlı, verimli ve düşük maliyetli hale getirmektedir.
Mevcutta ayrı ayrı lokasyonlarda üretilen hem izole hem de dış kılıf aynı hatta gerçekleşecektir. Mevcut üretim
süreçlerindeki zaman kaybettirici, üretimi yavaşlatıcı, dur kalklara neden olan, enerji kayıplarına yol açan bazı ara
süreçler ortadan kaldırılarak sistem kompakt bir hale getirilecektir. Mevcut üretim yönteminde bulunan bazı üretim
ekipmanlarının kullanımına gerek kalmayacaktır bu sayede bunların bakım ve işletme maliyetleri ortadan kalkacaktır.
Mevcuttaki üretim hızlarının çok daha üstüne çıkmanın mümkün olabilmesi ile birlikte daha yüksek üretim kapasitelerine
daha düşük ürün maliyeti ile ulaşılabilecektir. Böylece firmanın rekabet gücü artacaktır. Sistem çok daha kontrollü,
senkronize ve standart ürün kalitesinde üretim yapabileceği için mevcut üretim süreçlerindeki bakır, PVC gibi hurda
atıklar minimize edilecek, işçilik, enerji vs. gibi harcamalar düşecektir.
Proje sonunda makaralardan bakır iletken telin girdiği ve istenilen kesitte twin and earth yassı kablonun kesintisiz
üretilebildiği kombine çalışan bir kablo üretim hattı ortaya çıkacaktır. Öncelikle bu hattın istenilen kriterleri (hız,
verim, vs.) sağlaması beklenmektedir. Ardından bu hatta projede belirtilen 2x2,5+1,5 kesitinde yüksek kalitede, yüksek
verimde, düşük maliyette, çevreci (düşük plastik ve bakır atığı), dolayısıyla daha rekabetçi bir yassı kablo
üretilecektir. Bu üretim BS 6004 standardına göre gerçekleştirilecektir.
Bu proje ile ;
• Hattın tek kontrol noktasından yönetilmesi mümkün olacaktır.
• Nihai ürün çıkış hızı ortalama 350 m/min'den 500 m/min'e çıkarılabilecektir.
• Bazı makine ve ekipmanlar ortadan kaldırıldığı için bunların bakım ve işletme maliyetleri ortadan kalkacaktır.
• Kablo birim üretim maliyeti düşecektir.
• Mevcut üretim süreçlerindeki hurda atıklar minimize edilecek.
• Toplam verimin mevcutta göre en az % 42 artırılması sağlanacaktır.
• Stabil üretim sayesinde daha az bakır ve daha az PVC hammadde kulanılarak standartı karşılayan ürün üretilecektir,
böylece eski üretim yöntemine nazara mali değer açıdan yaklaşık %1 daha az maliyet oluşurken kar da bu oranda
artacaktır.
• Mevcutta ayrı ayrı lokasyonlarda üretilen hem izole hem de dış kılıf aynı hatta gerçekleşecektir.
• Mevcut üretim süreçlerindeki zaman kaybettirici, üretimi yavaşlatıcı, dur kalklara neden olan, enerji kayıplarına yol
açan bazı ara süreçler ortadan kaldırılarak sistem kompakt bir hale getirilecektir.
• Mevcut üretim yönteminde bulunan bazı toplayıcı ve verici kullanımına gerek kalmayacaktır bu sayede bunların bakım ve
işletme maliyetleri ortadan kalkacaktır.
• Mevcuttaki üretim hızlarının çok daha üstüne çıkmanın mümkün olabilmesi ile birlikte daha yüksek üretim kapasitelerine
daha düşük ürün maliyeti ile ulaşılabilecektir. Böylece firmanın rekabet gücü artacaktır.
• Sistem çok daha kontrollü, senkronize ve standart ürün kalitesinde üretim yapabileceği için mevcut üretim
süreçlerindeki bakır, PVC gibi hurda atıklar minimize edilecek, işçilik, enerji vs. gibi harcamalar düşecektir.
Proje mali açıdan değerlendirildiğinde, üretim yöntemlerinde sağlanacak verimlilik ile toplam 561.000 $ daha kar elde
edilecektir. Mevcut üretimin net karının (470.000 $) ortalama %1 olduğundan yola çıkarak bu yeni üretim yöntemi
sayesinde ortaya çıkacak ürünün ortalama karlılık oranı %2,2’ye ulaşarak ikiye katlanacaktır. Projenin tamamlanması
sonrasında ki 5.nci yılda 13.000 ton/yıla karşılık 70.000.000 $ olan satış hedefi için yıllık net karın 1.400.000 $ yani
mevcut duruma göre 930.000 $ (13.000.000 TL) daha kar elde edilecektir. Sonuçta nihai ürün olan kablonun üretim maliyeti
yaklaşık %2 daha düşerken satışından elde edilen kar da iki katına çıkacaktır. Birim zamandaki üretim miktarı da % 50
artacaktır.