Proje Türü

*1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı

Projeyi Destekleyen Kuruluş

*Tübitak Teydeb

Proje No

*3160524

Proje Sahibi Kuruluş

*Ardöküm Merdane Sanayi A.Ş.

Proje Süresi (Ay)

*18 Ay

Projedeki Görev

*Proje Önerisi Hazırlama
*Proje Akademik Danışmanı

Projenin Özeti

Ardöküm A.Ş. uzun yıllardır haddehaneler için farklı ağırlık ve boyutlarda merdaneler üretmektedir. Müşterilerden gelen taleplere göre üreteceği merdaneler için kalıplar hazırlanmakta, istenilen kimyasal bileşimde merdane dökülmekte, devamında ise önce kaba sonra ince talaşlı işlemleri yaparak istisnalar hariç kalibre açmadan müşterilerine teslim etmektedir. Merdaneleri satın alan firmalar ise merdane üzerine işleyeceği ürüne göre kalibre denilen kanalları açmakta veya açtırmaktadır. Proje öncesi durumda kalibre kanallarının talaşlı işlemle açılması esnasında yüzeydeki sertlik merkeze doğru azaldığı için kalibre yüzeylerinde sertlik düşüşü görülmektedir. Bu durum ise merdanelerin kalibre yüzeylerinde bölgesel aşınmalara ve merdanelerin istenen performansı sağlayamamasına neden olmaktadır. İşte bu proje kapsamında tasarlanan ve üretilen ısıl işlem fırını ve kalibre yüzeyi sertleştirme sistemi ile kalibre açılması sonucu sertliği düşen kalibre yüzeylerinin tekrar sertleştirilmesi, özellikle büyük ebatlı profillerin üretimi için kullanılan adamit merdanelerde kalibre boyunca homojen sertlik sağlanarak aşınma dayanımının artırılması hedeflenmiştir. Firma böyle bir sertleşme sistemini, ısıl işlem fırını ve su verme düzeneği içerecek şekilde proje kapsamında üretmiştir. Devamında ise uygun ısıl işlem parametreleri deneysel olarak tespit edilerek 3 farklı grupta 9 adet merdaneye belli bir program dahilinde sertleştirme işlemleri uygulanmıştır. Firmanın hedefi müşterilerine kalibresi açılmış ve yüzeyleri sertleştirilmiş merdane de verebilmektir. Sonuçta merdanenin kimyasal bileşimine de bağlı olarak su verme sonrası 5 ile 11,2 HRC arasında sertlik artışı yakalanmıştır. Bu değer firma açısından tatmin edicidir. Bu büyüklükte merdanelere su vermek küçük parçalara su vermeye hiç benzememektedir. Eğer deney numuneleri gerçek boyutta merdaneler değil de daha küçük boyutlarda işlenmiş ve su verilmiş olsaydı ortaya hiç de gerçekçi olmayacak farklı sonuçlar ortaya çıkacaktı. Merdanenin büyük ebatlı olması içi ve dış kısımlar arasındaki sıcaklık farkı gerilmelere neden olmaktadır. Ayrıca bir taraftan yüzeyden merdane soğutma yapılırken diğer taraftan merdanenin içindeki sıcak bölge sanki içerde bir ocak varmış gibi merdaneyi ısıtmaya çalışmaktadır. Kalibre yüzeyleri sertleştirmeyle birlikte mevcut merdanelerde meydana gelen kalibre yüzeylerindeki aşınma sebepli hasarlar azalacağı beklenmektedir. Bununla birlikte merdanelerin ömürlerinin artması, daha uzun süre kullanılabilmesi ve müşterilerinin memnuniyetinin artması beklenmektedir. Gözden geçirilen fiyatlandırma çalışmaları sonucu su verilen merdanelerin yurt dışı benzerlerinden yaklaşık % 30-35 daha ucuza pazara sunulabileceği görülmüştür.